زاون قوکاسیان

null

زاون قوکاسیان
محمد رضا زادهوش

زاون قوکاسیان در سال ۱۳۲۹ در جلفای اصفهان به دنیا آمد.
از کودکی همراه مادرش آدا آتایان، هفته ای چهار شب به سینما می رفت.
تحصیلات خودش را در رشته شیمی در دانشگاه اصفهان دنبال کرد (فرض اللهی،
امیر، آسیب شناسی سینمای کودک و نوجوان، ص ۱۱۹).
آربی آوانسیان ساخت فیلم چشمه را در سال ۱۳۴۸ در اصفهان شروع کرد و زاون
سر صحنه این فیلم با پشت پرده سینما آشنا شد.
زاون فیلم سازی را به صورت آماتور در سال ۱۳۵۰ با فیلم های هشت میلی متری
در سینمای آزاد شروع کرد و مسؤول دفتر سینمای آزاد اصفهان شد (نصیبی،
بصیر، ده سال سینمای آزاد ایران، ص ۸۱). فیلم ۱۵ دقیقه ای در فلق را در
سال ۱۳۵۲ ساخت که بی تأثیر از چشمه آوانسیان نبود. فصلی دیگر را در سال
۱۳۵۵ کارگردانی کرد که جایزه دانشگاه آزاد را به دست آورد. این فیلم
درباره شهادت و عاشورا بود.
بعد از این، نقش خیال را درباره یسایی شاجانیان نقاش ارمنی ساکن اصفهان
کارگردانی کرد.
خاج شویان اثر دیگر او بود که درباره مراسم شست وشوی صلیب با عوامل ارمنی
در کلیسای مریم مقدس در اصفهان پر شد. شاید اولین فیلم ارمنی بعد از
انقلاب.
عروس کهنه را در سال ۱۳۵۶ در ۱۵ دقیقه ارائه داد که چند جایزه از جشنواره
سینمای آزاد و جشنواره هیروشیمای ژاپن گرفت.
همه فرزندان من ساخته او در سال ۱۳۶۴ در شبکه اول سیما تهیه شد که متن آن
را پرویز نوایی نوشته بود و محبوبه بیات و یدالله شیراندامی در آن بازی
می کردند.
مستند اصفهان یک روز مخصوص را هم به همراه محمدسعید محصصی ساخت.
قوکاسیان، بعد از مرگ مادرش فیلم کوتاهی درباره او ساخت که نوشته علی خدایی بود.
او مدیر گروه سینمای مؤسسه آموزش عالی سوره، مدیر اجرایی و داور جشنواره
های بین المللی زردآلوی طلایی ارمنستان و فیلم توربین ایتالیا، داور
جشنواره ملی فیلم ایران و سردبیر نشریه روزانه جشنواره کودک و نوجوان در
اصفهان بود.
او دعوت ها را بدون جواب نمی گذاشت و هرجا که می دید می تواند مفید باشد
می رفت. جلسات نقد و بررسی حوزه هنری اصفهان و نگارستان امام خمینی به
همت او برگزار می شد (زادهوش، محمدرضا، فرهنگ فیلم سازان اصفهانی، ص
۲۱۲).
مؤسسه خصوصی شهر فرنگ را تابستان ۱۳۹۲ برای آموزش کارگردانی، عکاسی،
تصویربرداری و فیلم نامه نویسی تأسیس کرد.
او داور و دبیر جشنواره ملی حسنات در اصفهان بود و تا قبل از این که
بستری شود تدریس و راهنمایی پایان نامه های دانشجویی در دانشگاه سپهر را
ترک نکرد.
از آثار قوکاسیان است:
درباره چشمه، اصفهان: چاپ خانه نشاط، ۱۳۵۱، ۱۰۹ص، رقعی، مصور. شاید اولین
کتابی که درباره یک فیلم ایرانی چاپ شد.
مجموعه مقالات در نقد و معرفی مسعود کیمیایی، تهران: نگاه، چ ۱: ۱۳۶۴ از
بیگانه بیا تا سفر سنگ، ۴۷۸ص، رقعی / تهران: نگاه، چ ۲: پاییز ۱۳۶۹ از
بیگانه بیا تا گروهبان، ۵۴۴ص، رقعی، مصور.
مجموعه مقالات در نقد و معرفی آثار مسعود کیمیایی، تحلیل فیلم های
کیمیایی پس از انقلاب: از خط قرمز تا فریاد، تهران: دیدار، چ ۱: ۱۳۷۸،
۳۶۸ص، رقعی، مصور.
مجموعه مقالات در نقد و معرفی آثار بهرام بیضایی، تهران: آگاه، ۱۳۷۱،
۵۲۹ص، مصور؛ تهران: آگاه، ۱۳۷۸، ۶۰۶ص، مصور.
درباره مسافران ساخته بهرام بیضایی، تهران: روشنگران، ۱۳۷۱، ۱۹۱ص، مصور.
گفت وگو با بهرام بیضایی، تهران: آگاه، چ ۱: زمستان ۱۳۷۱ / چ ۲: ۱۳۷۸، ۳۳۵ص، مصور.
گفت وگو، نقد و نظر و فیلم نامه گفت وگو با باد بهرام بیضایی، تهران:
دیدار، ۱۳۷۸، ۱۴۸ص، مصور.
بهرام بیضایی و پدیده سگ کشی، تهران: خجسته، ۱۳۸۱، ۳۲۰ص، مصور.
فیلم های برگزیده ایران در دهه شصت، تهران: آگاه، ۱۳۷۴، ۲۸۱ص، رقعی، مصور.
بوی کافور عطر یاس، مروری بر آثار بهمن فرمان آرا، تهران: آگه، چ ۱:
۱۳۸۰، ۳۲۴ص، رقعی، مصور.
مجموعه مقالات در نقد و معرفی آثار عباس کیارستمی، تهران: دیدار، چ ۱:
زمستان ۱۳۷۵، ۳۶۰ص، رقعی، مصور.
بانوی اردیبهشت، نقد و بررسی فیلم های رخشان بنی اعتماد، تهران: ثالث و
یوشیج، ۱۳۷۸، ۴۶۶ص، رقعی، مصور.
نقش های ماندگار، به مناسبت بزرگداشت محمدعلی کشاورز، ویرایش: حشمت الله
انتخابی، [اصفهان: بی نا]، پاییز ۱۳۹۰، ۲۱۴ص، رقعی، مصور.
خسرو سینایی نقاشی با دوربین، اصفهان: نقش خورشید، چ ۱: ۱۳۸۴، ۱۸۴ ص، رقعی، مصور.
نقش آبی سیمین، فاطمه خانم معتمد آریا آکتریس سینما، تهران: چشمه، ۱۳۸۳،
۱۷۸ص، مصور.
ویژه نگاشت نخستین جشنواره فیلم های کوتاه اصفهان، ۱۳۸۲، ۱۱۳ص، مصور.
ویژه نامه کارگاه هم اندیشی دومین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه،
اصفهان: نقش مانا، ۱۳۸۳، ۱۲۰ص، مصور.
هوشو، قصه ها و فیلم ها، اصفهان: نقش خورشید، ۱۳۸۴، ۲۷۹ص، مصور.
مجید انتظامی موسیقی بر پرده نقره ای، اصفهان: نقش خورشید، ۱۳۸۴، ۱۶۰ص، مصور.
حقیقت سینما و سینما حقیقت، جست وجویی در عرصه سینمای مستند، تهران:
ماتیکان و مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،
۱۳۸۶، ۲ج (۱۹۵ + ۴۳۱ص)، رقعی، مصور.
گلاب آدینه بانوی بازی گر، اصفهان: نقش خورشید، ۱۳۸۴، ۱۳۰ص، مصور.
مقدمه بر سایه سرو، پژوهش مهدی تمیزی، تهران: رسم، چ ۱: ۱۳۹۲٫
زندگی در تماشاخانه اصفهان، گفت وگو با رضا ارحام صدر، ۱۳۹۳٫
سردبیر فصل نامه ها و ویژه نامه های مختلف ادبی و فرهنگی.
عضو شورای سردبیری فصل نامه نامه فرهنگ و هنر.

و تعدادی از مقالات:
«راهنمای فیلم / گفت وگو با بهزاد رحیمیان»، ص ۱۶ تا ۱۷، جهان کتاب،
شهریور ۱۳۷۹، ش ۱۰۷ و ۱۰۸٫
«تاریخ جامع سینمای جهان» با هوشنگ آزادی ور، ص ۲۴ تا ۲۵، جهان کتاب، آذر
و دی ۱۳۸۰، ش ۱۳۵ تا ۱۳۸٫
«تاریخ سینمای ایران در یک نگاه»، گفت وگو با محمد تهامی نژاد، ص ۱۶،
جهان کتاب، شهریور ۱۳۸۱، ش ۱۵۳ و ۱۵۴٫
«تاریخ جامع سینما / گفت وگو با هوشنگ آزادی ور»، ص ۳۰، جهان کتاب،
اردیبهشت ۱۳۸۲، ش ۱۶۹٫
«راز و نیازهای هزار ساله، گفت وگو با آزاد ماتیان»، ص ۴۰ تا ۴۱، جهان
کتاب، اردیبهشت ۱۳۸۳، ش ۱۸۱٫
«سینما: پرواز زنبور، به جشنواره های دیگر پرواز خواهد کرد»، ص ۳۰۱ تا
۳۰۶، بخارا، آذر ۱۳۷۷، ش ۳٫
«نگاهی به یک اتفاق ساده»، ص ۲۳۹ تا ۲۴۳، کلک، تیر ۱۳۷۲، ش ۴۰٫
«گفت وگو: بردی از یادم»، ص ۲۱۸ تا ۲۲۴، کلک، فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۳، ش ۴۹ و ۵۰٫
«به یاد علی حاتمی»، ص ۲۹۱ تا ۲۹۲، کلک، آبان – بهمن ۱۳۷۵، ش ۸۰ تا ۸۳٫
«خاطرات و رویاهایم از تسالوینکی»، ص ۵۲۲ تا ۵۲۶، کلک، فروردین و تیر
۱۳۷۶، ش ۸۵ و ۸۶٫
«روایتی ارمنی از خیام و حافظ: گفت وگو با آزاد ماتیان»، ص ۸ تا ۱۱، جهان
کتاب، مرداد و شهریور ۱۳۸۷، ش ۲۳۱ و ۲۳۲٫
«ابرای ملکوت دروین»، ص ۶۲۳ تا ۶۲۸، کلک، مرداد و آذر ۱۳۷۶، ش ۸۹ و ۹۳٫
«قصه های مجید، جادوی ساده پوراحمد»، گزارش فیلم، ۱۵ فروردین ۱۳۷۲، س ۴، ش ۱، ص ۷۹٫
«موسیقی منجمد در اصفهان»، گفت وگو با منوچهر طیاب، بر بام سپاهان،
یادنامه سیدمهدی سجادی نایینی، اصفهان: فرهنگ مردم، چ ۱: ۱۳۸۷، ص ۱۵۳ تا
۱۶۱٫
«گفت وگو با محمدعلی کشاورز»، نامه فرهنگ و هنر، ۱۳۸۳٫
«نتیجه پوراحمد بودن»، نقد فیلم به خاطر هانیه، گزارش فیلم، ش ۶۳، نوروز ۱۳۷۴٫
«نقد بی بی چلچله»، روزنامه آلیک، ش ۲۴۷، ۲۶ آبان ۱۳۶۶٫
«درآمدی بر سینمای عاشورایی»، فصل نامه نامه فرهنگ و هنر، زمستان ۱۳۸۳، ص ۷۷٫
«گفت وگو با زاون قوکاسیان»، مجله سینما و ادبیات، ش ۴۳، ۱۳۹۳٫
نکوداشت زاون قوکاسیان در دومین جشن کتاب سال سینمای ایران، دهم اردیبهشت
و آذر سال ۱۳۹۳ در جشنواره سینما حقیقت برگزار شد.
رضا مهیمن فیلم مستندی درباره زاون ساخته است.
زاون قوکاسیان، فیلم ساز، کارگردان، مدرس، فیلم شناس، نویسنده و منتقد
ایرانی، جمعه اول اسفند ۱۳۹۳ در ۶۴ سالگی درگذشت.

تمام حقوق این سایت برای © 2017 آئین فرزانگی. محفوظ است.
پشتيباني توسط سايت آئین فرزانگی