زندگی نامه و خاطرات عباس دهکردی (۴۵)

از جمله اقدامات مهم علمی و آموزشی تأسیس مرکز انجمن های علمی و آموزشی معلمان اصفهان، بود. انجمن ها، مسکن و مأوی پیدا کردند متمرکز شدند و محل آبرومندی به انجمن ها اختصاص داده شد.
انجمن ها رونق بیشتری به خود گرفتند و برای هریک طبق بخشنامه های شماره ۲۲۱/۶۲۰/۱۰۰ در تاریخ ۸/۸/۱۳۷۳ و شماره ۱۶/۹۴۴۱/۶۱۰ در تاریخ ۸/۶/۱۳۷۷ و شماره ۱۶/۱۴۳۷۱/۶۱۰/ در تاریخ ۸/۱۰ ۱۳۷۸ مکان و امکانات بیشتر و در صورت فعالیت بودجه ای در نظر گرفتند و در انجمن ها جنبشی پدید آمد.
در سال ۱۳۸۰ با درایت مدیر کل وقت، جناب آقای سید رحیم مدنیان، مدرسه ای را جهت استقرار انجمن ها در خیابان احمد آباد کوچه خواجه نظام الملک در اختیار مرکز قرار دادند. آقایان: سلیمی، ملک احمدی، درب امامیه و اکنون آقای هاشمی زاده مدیریت این واحد را در اختیار داشتند.
در این مرکز غیر از فعالیت های انجمن ها، سخنرانی های علمی، کلاس های آموزش ضمن خدمت، برگزاری کارگاه ها، بازدیدهای علمی و آموزشی و ………..
بخشنامه مهم ۳۷/۱۴۴۴/۶۱۰ در تاریخ ۱۴/۲/۱۳۸۱ جان تازه ای مرکز انجمن ها و به ویژه فعالیت های انجمن ها، بخشید. خوشبختانه مسؤلان ارجمند هر یک زمینه پیشرفت مرکز انجمن ها را فراهم می ساختند و در نتیجه
انجمن معلمان ریاضی مجله فرنود را منتشرکرد.
انجمن معلمان شیمی مجله گهر را منتشر کرد.
انجمن ابتدایی فعالیت های گسترده ای را در زمینه روش تدریس آغاز کرد. سایر انجمن ها نیز فعال شدند و مجله، جزوه و اثر ارزشمندی برای اعضای انجمن خود منتشر کردند.
انجمن ها، در این نشر مجلات معلمان مشارکت داشتند، هر مجله سر دبیر و هیأت تحریه داشت که طبق ضوابط، مقالات دبیران را دریافت و پس از تأیید به انتشار آن اقدام می نمود. اداره کل نیز موافقت کرده بود حق الزحمه مختصری به نویسندگان مقالات اختصاص یابد.
انجمن ها و به خصوص نشریات بازار ویژه ای پیدا کرده بود. در ضمن نویسندگان مقالات در رتبه بندی خود، از امتیاز خاصی برخوردار می شدند. چاپ مقالات معلمان نیز رونق گرفته بود. زیرا از یکسو امتیاز می گرفتند و از سوی دیگر حق الزحمه مختصری دریافت می کردند و از همه مهم تر مدیر کل با درایت آموزش و پرورش اعلام کرده بود: هر معلمی که بتواند به جز وظائف معمول معلمی خود، مقاله یا مقلات ارزشمندی که برای دانش آموزان و معلمان سودمند باشد و در ارتقاء مؤثر گردد و مورد تأیید انجمن معلمان قرار گیرد، از او تقدیر و تشویق به عمل می آید.
مرکز انجمن ها هرسال جشنی برگزار می کرد و کارنامه خود را گزارش می داد. مدیرکل و معاونان و سایر مسؤلان اداره کل و تعدار زیادی از اعضاء انجمن ها در جشن سالیانه شرکت می کردند و معلمان فعال مورد تشویق و تقدیر قرار می گرفتند و بدین ترتیب موجبات پیشرفت بیشتر مرکز انجمن ها و آموزش فراهم می شد.
آموزش ضمن خدمت معلمان به عهده انجمن ها بود و انجمن ها از برجسته ترین استادان و دبیران برای تدریس عملی و آموزش مطالب جدید بهره مند می شدند و به ویژه در آموزش ضمن خدمت دبیران علوم اجرای آزمایش مورد توجه بود. بخشنامه های بعدی هم میدان فعالیت انجمن ها را گسترش بیشتری می داد. انجمن ها می توانستند کلاس های آموزشی خود در سطوح دیگر اقدام نمایند.
از سال ۱۳۸۳ بازدید های علمی معلمان عضو انجمن ها زیر نظر رئیس مرکز انجمن ها، شتاب بیشتری پیدا کرد. مراکز صنعتی، علمی، آموزشی، تحقیقاتی و تاریخی در داخل و خارج استان مورد بازید قرار می گرفت.
در سال ۱۳۸۹ محل مرکز انجمن ها به دلیل توسعه خیابان به خیابان آپادانا اول ( شهید قدوسی) انتقال یافت.
این مرکز دارای ۴۰۰ متر مربع مساحت و ۱۷۰۰ متر زیر بنا و دارای ۱۳ واحد است و در سال ۱۳۹۷ حدود ۴۰۰ فعالیت علمی و آموزشی از قبیل: سخنرانی، کنفرانس، سمینار، کارگاه آموزشی و بازدید علمی و آموزشی درکارنامه مرکز انجمن ها ثبت شده است. این فعالیت ها در رشته های: ابتدایی، فیزیک، شیمی، ریاضی، زیست شناسی، علوم تجربی، کار و فناوری، علوم انسانی (ادبیات فارسی و ادبیات عرب) الهیات،استثنایی، تربیت بدنی ، زبان انگلیسی، مشاوره، علوم اجتماعی، فلسفه ، هنر، و رشته های فنی صورت گرفته است.

**************
انجمن معلمان فیزیک اصفهان، با الهام و پیروی از انجمن معلمان ریاضی، موفق شد اتحادیه انجمن های معلمان فیزیک ایران را تأسیس نماید.
علت رونق چشمگیر انجمن ها وجود معاون وزیر، سرکار خانم دکتر عفت عباسی بود که انجمن ها را ترغیب می کرد تا اتحادیه های خود را تأسیس نمایند.
باری وقتی تعداد انجمن های فیزیک در سراسر کشور به ۱۴ انجمن رسید. انجمن معلمان فیزیک اصفهان با موافقت اداره کل برای تأسیس اتحادیه اولین قدم را برداشت.

اتحادیه ی انجمن های علمی و آموزشی معلمان فیزیک ایران
اتحادیه انجمن های معلمان ریاضی به همت آقای دکتر رجالی، استاد برجسته دانشکاه صنعتی اصفهان قبلاً تأسیس شده بود و من که مدت ها به دنبال تأسیس اتحادیه برای معلمان فیزیک بودم اطلاعات لازم را از ایشان کسب کردم و حتی اساسنامه اتحادیه ریاضی را از ایشان گرفتم و در کلیات اساسنامه فقط جای ریاضی را با فیزیک عوض کردم و اما در سایر موارد با مشورت با همکاران فیزیک، به ویژه روی روش تدریس و آزمایشگاه تأکید فراوان داشتیم .
پس از اطلاع از اعلام موجودیت چهادهمین انجمن معلمان فیزیک، موفق شدم در حاشیه گردهمایی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه سی ام و سی و یکم سال در اردوگاه شهید باهنر تهران ۱۳۸۱که سرکار خانم عفت عباسیِ معاون با درایت وزارت آموزش و پرورش از رؤسای همه انجمن ها در رشته های گوناگون دعوت کرده بود و جناب آقای دکتر علی رجالی، هم حضور داشت، برای تأسیس اتحادیه برای انجمن های فیزیک چاره جویی کنم.
وی گفت: خیلی ساده است راهی را که ما برای تشکیل اتحادیه انجمن های ریاضی انجام داده ایم، انجام بده!!
گفتم چه کنم؟ گفت: در همین گردهمایی، در یک صفحه کاغذ ساده، بنویس از رؤسای انجمن های فیزیک که در این گردهمایی حضور دارند، دعوت می شود پس از صرف نهار بدون فوت وقت مقابل در ورودی تالار گرهمایی حضور یابند.
این اطلاعیه را با خط خودم نوشتم و روی شیشه در ورودی رستوران و نیز ورودی تالار چسباندم.
خودم بلافاصله نهار خوردم و خود را به همان محل رساندم و این در حالی بود که هیچ یک از این افراد را نمی شناختم. پس از چند دقیقه یک نفر بعد دو نفر و همین طور عده ای که بعداً هیأت مؤسس اتحادیه نامیده شدند حمع شدند.
حضور جناب آقای دکتر رجالی هم مغتنم بود پس از معارفه مختصر، در مورد تحادیه توضیح داد و گفت در صورت تشکیل اتحادیه فیزیک می توانید از امکانات قانونی وزارت آموزش و پرورش برخوردار شوید.
پیش نویس اساسنامه را که تهیه و تکثیر کرده بودم بین هیأت مؤسس پخش کردم. قرار شد اساسنامه را در استان های خود مورد مطالعه و بررسی قرار دهند و تا جلسه بعدی که اعلام خواهد شد اصلاحات نهایی به عمل آید و نهایتاً مورد تصویب مجمع عمومی که در آینده تشکیل می شود قرار گیرد.
در روز سه شنبه ۵/۶/۸۱ در دانشگاه زنجان اصلاحاتی در آن به وجود آمد و چند ماه بعد، پس از تهیه مقدمات لازم، مدیر کل آموزش و پرورش استان اصفهان، از رؤسا و معاونین انجمن های سراسرکشور دعوت کرد و در روز پنجشتبه ۱۹/۱۰/۸۱ در جلسه نسبتاً طولانی مجمع عمومی باحضور کلیه اعضاء و گروهی از دانشگاهیان و معلمان برجسته اصفهان از رشته های گوناگون علمی، با انتخاب هیأت رئیسه و نظارت نماینده وزارت آموزش و پرورش، اساسنامه اتحادیه نهایی شد و به تصویب رسید.
در دو جلسه متوالی در روزجمعه ۲۰/۱۰/۸۱ انتخابات برای تعیین اعضای شورای اجرائی و سمت های هریک برگزار گردید و خوشبختانه اتحادیه شکل قانونی به خود گرفت.
سومین و چهارمین جلسه اعضای شورای اجرایی اتحادیه، در روز ۲۸/۱۱/۸۱ در تهران در دفتر خانم دکتر عفت عباسی معاون محترم برنامه ریزی و تأمین نیروی انسانی تشکیل گردید.
خانم دکتر عفت عباسی، معاون وزیر، در اتاق خود ما را پذیرفت و با برخورد صمیمانه و جدّی از شورای اجرایی خواست با کوشش و تلاش خستگی نا پذیر برای عملی کردن اهداف اتحادیه حرکت کنند و حمایت بی دریغ خود را از اتحادیه اعلام کرد. پس از راهنمایی های لازم جلسه مشورتی تشکیل دادیم و نهار را هم میهمان ایشان بودیم. اتحادیه راه اُفتاد و پیشرفت قابل ملاحظه و چشمگیری داشت.
پنجمین جلسه در روزهای ۱۵ و ۱۶ اسفند ۸۱ در شهرستان رشت و ششمین جلسه در ۲۹ و ۳۰ خرداد در شهرستان تبریز تشکیل گردید.
کارهای مقدماتی از قبیل آرم اتحادیه، گشایش حساب در بانک، تعیین مدیر مسؤل برای خبرنامه اتحادیه و سایر امور با همدلی و همراهی اعضاء شورای اجرایی و حمایت بی دریغ معاون محترم برنامه ریزی و تأمین نیروی انسانی و به دنبال آن استقبال مدیران کل از برگزاری جلسات زمینه ساز پیشرفت های اتحادیه شد.
اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان که شروع کننده و اولین میزبان اعضای مجمع عمومی و برگزار کننده مراسم انتخابات شورای اجرایی بود، بیش از همه استان آمادگی خود را برای برگزاری جلسات اتحادیه اعلام و همواره برای ارتقاء وضعیت اتحادیه در تلاش بود.
تا زمان تغییر سمت مدیر مسؤل خبرنامه، شش شماره اول آن در اصفهان تدوین و تألیف می شد و در واقع اصفهان منزل و مأوای اتحادیه بود. گزارش کامل شکل گیری اتحادیه را در شماره اول تا ششم خبرنامه اتحادیه می توانید مطالعه کنید.

از جمله فعالیت های مهم اتحادیه، برگزاری کنفرانس آموزش فیزیک برای اولین بار در اصفهان صورت گرفت.
برای سالیان دراز این کنفرانس توسط انجمن فیزیک ایران که دانشگاهیان برگزار کننده بودند اجرائ می شد و این در حالی بود که هزینه های آن را از وزارت آموزش و پرورش، طبق قرار داد در هرسال، دریافت می کردند.
اولین کنفرانس آموزش فیزیک ایران در سال ۱۳۶۴ توسط جناب آقای دکتر رضا منصوری، رئیس انجمن فیزیک ایران، در دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار گردید. برگزاری کنفرانس های بعدی در استان های دیگر طبق ضوابط خاصی صورت می گرفت.
برای اولین بار سرکارخانم دکتر عفت عباسی معاون برنامه ریزی و نیروی انسانی قرار داد مذکور را لغو کرد و از اتحادیه انجمن های علمی و آموزشی ایران یعنی معلمان خواست تا به جای دانشگاهیان خود برگزار کننده کنفرانس مذکور باشند و این قدم مهمی بود که وزارت آموزش و پرورش برداشت. وی می گفت چرا اتحادیه کنفرانس را برگزار نکند؟
اصفهان با همکاری اتحادیه برگزار کننده کنفرانس شدند که انجمن معلمان فیزیک اصفهان محور اصلی فعالیت ها بود.
بدین ترتیب نهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران از ۱۱ تا ۱۳ شهریور ۱۳۸۲ در اصفهان برگزار شد.
این کنفرانس به قدری اهمیت داشت که در مراسم افتتاحیه آن علاوه بر دانشگاهیان اصفهان و اعضای اتحادیه شخصیت های زیر نیز حضور داشتند:
خانم دکتر عفت عباسی معاون محترم برنامه ریزی و منابع انسانی
آقایان:
مرتضی حاجی وزیر آموزش و پرورش
دکتر رضا منصوری معاون پژوهشی وزارت علوم
دکتر شیرزاد نماینده مردم اصفهان در مجلس
سید محمود حسینی استاندار اصفهان
دکتر عباس عباسپور مدیرکل دفتر ارتقای علمی منابع انسانی
دکتر مهدی صفا، دبیر کمیته علمی و نیز جناب آقای سید رحیم مدنیان، مدیر کل آموزش ضمن خیر مقدم، گزارش ویژه کنفرانس را ارائه نمودند و پس از آن، به ترتیب استاندار اصفهان، وزیر آموزش و پرورش، دکتر رضا منصوری، دکتر عفت عباسی، غلامرضا جنتیان، معاون آموزش و پرورش اصفهان، دکتر شیرزاد و دکتر عباس عباسپور در مراسم افتتاحیه سخنرانی کردند که مجموعه این سخنرانی ها و مجموعه مقلات کنفرانس در یک جلد کتاب ۴۰۰ صفحه ای با عنوان مجموعه مقاله های برگزیده نهمین کنفرانس در ۲۰۰۰ نسخه توسط اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان، چاپ و منتشر گردید.
در این کتاب مانند صدها مقاله ها و ده ها کتاب های مفید، پیشنهاد های بسیار مفید و سازنده ای به چشم می خورد اما برخلاف کشورهای پیشرفته که سعی می کنند، از فرصت ها استفاده کنند و چنین توصیه هایی را در حداقل زمان عملی سازند، در این جا در کشور ما به دلیل گرفتار شدن مسؤلان به کارهای روزانه، کتاب ها در کتاب خانه ها زندانی می شود. معلمان نیز به دلیل مشکلات اقتصادی فرصت کافی برای تحقیق و پژوهش و دنبال کردن توصیه های مندرج در این کتاب را از دست می دهند و بنابراین، نیروی انسانی و بودجه هایی که صرف برگزاری این کنفرانس ها می شود عملاً از دست می رود.
در کتاب مذکور پیشنهادهای ارزشمندی ارائه شده است اما تذکرات توصیه های جناب آقای دکتر شیرزاد در باره معلم و نقش معلم در راه اندازی فکر و اندیشه و تحقیق و پژوهش، بسیار مهم و قابل اجراست که به نظر می رسد برای معلمان فیزیک به خصوص معلمان جوان و دانشجو معلمان ترم آخر رشته فیزیک دانشگاه فرهنگیان ضروری است که مفاد آن را همواره مورد توجه و عمل قرار دهند.
تحقیقاتی در این کتاب به چشم می خورد که لازم است به وسیله همان پژوهندگان دنبال شود و نتایج به دست آمده برای کنفرانس بعدی ارسال گردد.
عده ای از علاقه مندان نیز لازم است این امور را پیگیری و دنبال کنند و پژوهندگان در سطح کشور را به هم وصل و معرفی نمایند.
شایسته است دفتری در معاون پژوهش و برنامه ریزی مسؤلیت این امر مهم را به عهده گیرد تا تحقیق و پژوهش برای معلمان نهادینه شود و تصمیمات وزارت آموزش و پرورش با استناد حاصل این تحقیقات اتخاذ گردد.
*************
فعالیت های انجمن ها و اتحادیه معلمان فیزیک گسترش و ادامه یافت وآن نهال نورس دیروز، در این زمان به درخت تنومندی تبدیل شده که البته کارنامه فعالیت های آن در خبرنامه اتحادیه به اطلاع همگان می رسد.
امید است معاونان بعدی وزارت خانه قبل از رسیدن به دفتر معاونت پژوهش و منابع انسانی کارنامه معاونان قبل از خود را به دقت مطالعه و از ایشان در راه رسیدن به اهداف این معاونت استعانت جویند و گام های مؤثر تری را در ارتقاء آموزش و بالا بردن سطح دانش و اخلاق معلمان بردارند.
***************

اما متأسفانه با تغییر مدیریت ها بسیاری از برنامه های سابق مورد بی مهری قرار می گرفت و برنامه های جدیدی به مورد اجراء گذاشته می شد.
باری فعالیت های مرکز انجمن ها از شتاب اُفتاد و به دنبال آن انجمن ها و به ویژه انتشار مجلات تخصصی رشته های مذکور آرام آرام متوقف شد.
مجله گهر که توسط آقای جعفر شیخ الاسلام، یکی از برجسته ترین دبیران شیمی نه تنها اصفهان، بلکه ایران جمع آوری می شد و بسیار مفید و پُر فروغ بود، به دلیل عدم همکاری اداره کل خاموش شد.
در این مجله استاد شیخ الاسلام علاوه بر این که تجربیات پُربار و ارزشمند خود را در بیش از ۶۰ سال خدمت آموزشی با نهایت اخلاص و همچون پدری مهربان در اختیار معلمان علاقه مند قرار می دادند، معلمان جوان رشته شیمی را به شدت تشویق می کردند مقالات تحقیقی و تجربیات خود را بنویسند. پس از دریاقت مقالات همکاران جوان، خودشان مقالات این همکاران را، اصلاح و آراسته می کردند و در مجله گهر چاپ می کردند.
از ویژه گی های این معلم بزرگ تسلط بر اجرای آزمایش و تحقیق بود. همواره معلمان جوان را ترغیب می کرد که علوم را با اجرای آزمایش تدریس کنند.
مجله گهر باعث سرافرازی انجمن شیمی، مرکز انجمن ها، مرکز تحقیقات معلمان و به خصوص اداره کل بود.
آقای شیخ الاسلام نامه زیر را جهت تداوم چاپ و نشر مجله گهر و سایر مجلات علمی و آموزشی برای اداره کل ارسال کرد.

اداره کل آموزش و پرورش استان اصفهان
مقام محترم معاونت پژوهش و برنامه ریزی
با سلام و ادای احترام. مقالات چهل و سومین شماره گهر، نشریه انجمن دبیران شیمی ( فصلنامه بهار ۹۰) که چاپ آن به علت تنگنای مالی تا کنون به تأخیر افتاده و احتمالاً آخرین شماره خواهد بود، به پیوست تقدیم می شود تا در صورت صلاحدید دستور چاپ آن را صادر فرمائید.
مجله ای که بیش از ده سال به پرسش ها پاسخ داده است. نحوه انجام آزمایش ها را دقیقاً با کم ترین هزینه ارائه نموده که آزمایشگر هراسی از انجام آن ها نداشته باشد.
شرح اقداماتی که در پیشرفت دانش شیمی مؤثر بوده است،معرفی دانشمندانی که به اخذ جایزه نوبل نائل آمده اند و اشاره به پژوهش های آنان، شرح کشفیات جدید و آن چه دبیر را به کار خود مسلط سازد، شمه ای از هدف های منظور شده در مجله بوده است.
امید است بازنشستگان آتی این خدمت رایگان را بپذیرند و دیدگاه ها به گونه ای باشد که از فقر بیش از جهل نهراسند.
با تقدیم احترام – جعفر شیخ الاسلام – مدیر مسئول مجله گهر ۱۳ خرداد ماه ۹۱
***************
اداره کل متأسفانه نه تنها، انتشار مجله گهر را متوقف کرد، و از سردبیر آن سپاسگزاری نکرد، بلکه به آخرین نامه آقای شیخ الاسلام پاسخ نداد.
به دنبال پایان دادن به انتشار مجله گهر، آقای شیخ الاسلام، نامه زیر را منتشرکرد.

پنجره هایی که بسته شد
در گذشته صاحبان مشاغل به کارهای تولیدی می پرداختند:
خیاطّی، نجارّی، صحافّی، پیراهن دوزی، مس گری، کشبافی، سفید گری و…… اما اکنون در شهری که سالیان دراز در آن زیسته ام، به مکان یک صحافّ یا پیراهن دوز آشنا نیستم.
کارگاه های بزرگ مشاغل کوچک را از رده خارج کرده اند یا چهره ی کار تغییر نموده است. پلاستیک و آلومینیم جای محصولات دیگر را گرفت است. رسانه های جدید هم شوق کتاب خوانی را کاهش داده در سطح شهر کم تر به کتاب فروشی دست می یابید.
کتاب فروشی ها به زیر زمین ها نقل مکان یافته اند چون فروش ساندویچ اگر در منظر عابران باشد از سود بیشتر برخورداراست. در خیابانی که من ساکن هستم وجود بانک، داروخانه و مطّب بسیار چشم گیر است و مایحتاج روزانه مشکل تهیّه می شود. فروشگاه های پارچه ی مردانه رو به انقراض است چون لباس آماده در هر اندازه و رنگ و طرح وارد می شود.
در زمان جنگ ایران و عراق، پیشرفت ترکیه با در جا زدن ما هم زمان بود. قبل از جنگ از ترکیه عبور می کردم. جوانی ترک شیفته ی پیراهنی شد که به تن داشتم اصرار داشت آن را بفروشم از این موضوع به عقب ماندگی ترکیه پی بردم، اکنون اجناس ترکیه زینت بخش فروشگاه های ما شده است.
محصولات کشورهای شرق آسیا: چین، ژاپن، کره ی جنوبی که اعتباری دیگر دارد. و امّا نیم نگاهی هم به امور فرهنگی.
در گذشته از استادان و دبیران با سابقه دعوت می شد روز های جمعه در مرکز تحقیقات دانش آموزی صائب در زمینه ی پژوهش و علوم تجربی دانش آموزان سخنرانی کنند. سپس متن سخنرانی ها به صورت کتاب در اختیار علاقه مندان قرار می گرفت. در این جلسات نه تنها دانش آموز بهره می گرفت که گاه سخنران هم از نظریات جوانان سود می جست. برای مثال:
روزی، اشاره داشتم اختراع از اهمیت زیاد برخوردار است امّا کاربرد آن هم کم از اهمیت اختراع نیست. اگر لوله ی موئین را در آب فرو بریم آب در آن بالا می رود و هر چه باریک تر باشد صعود آب بیشتر است. حال چه کاربردی برای آن مترتّب شده اند؟ زمین های کم آب را با تراکتور می کوبند تا فشرده شود و مجاری خاک باریک تر گردد، در این صورت آب های زیر زمینی بیشتربه بالا صعود می کند و به ریشه ی درختان می رسد سپس از دانش آموزان خواستم تا برنامه ی بعد که با هم ملاقاتی داریم کاربرد دیگری را برای لوله های موئین پیدا کنند، همان موقع دانش آموزی گفت اگر خودکار را سر بالا بگیریم نمی نویسد ولی روان نویس، می نویسد. چون در آن از لوله ی موئین استفاده شده است. این جلسات شوق تحقیق را در دانش آموزان بر می انگیخت.
نمی دانم هنوز این برنامه ها ادامه دارد؟ در گذشته نام بلدّیه( شهرداری) با نام سپور( رفتگر) هم زمان به ذهن تداعی می شد امّا اکنون رونق انتشارات و مطبوعات در شهرداری نسبت به آموزش و پرورش پیشی گرفته است. زمانی نشریات آموزه، آئین فرزانگی، بزرگداشت اهل قلم، همایش معلّم و…………. در آموزش و پرورش منتشر می شد.
تداوم مجلّات فرایند و گهر از ده سال هم گذشت. چه بهره های علمی برده شد. چه رغبتی برای مطالعه و مقاله نویسی پدید آمد. بالاخره این دو نشریه هم مانند بقیه از پویش باز ایستاد. در این راستا عمر چاپ خانه ی آموزش و پرورش هم به پایان رسید و از سطح شهر برچیده شد. حال فردوسی بگوید:
توانا بود هر که دانا بود
بهره ی ما از آن چه بود جز این که سرمشقی برای خوشنویسی اطفال گردد یا صرفاٌ یک شعار باشد در کشور ما که دانشمندان هسته ای کشته می شوند اما کشورهای غربی با رغبت به ثروتمندان پناه می دهند. معلوم است ثروت بهتر از علم است و باید از فقر بیش از جهل بهراسیم و به انشاهائی که در نوجوانی می نوشتیم علم بهتر از ثروت است نمره ی صفر می دادند.
اما نمونه استقبالی که در جاهای دیگر از علم و عالم می شود:
در انگلستان یک درخت سیب جزو آثار ملّی به ثبت رسیده است. درختی که نیوتُن در پای آن در یک شب مهتابی ناظر سقوط یک سیب بود و یک رشته افکار عمیق و با ارزش در مغز او پدید آمد تا بالاخره به قانون جاذبه ی عمومی و فرمول آن نایل آمد.
جعفر شیخ الاسلام
*************
من هم نامه ای با عنوان “چراغ هایی که خاموش شد” نوشتم ئکه در زیر مطالعه می فرمائید.
از زمانی که آقای منوچهر براتی سُکاندار آموزش و پرورش شدند، ضربات جبران ناپذیری به آموزش و پرورش وارد شد، تعداد زیادی از رؤسای کارآمد آموزش و پرورش از کار برکنار شدند و خط جدیدی بردستگاه تربیتی اصفهان حاکم شد و این حرکت از مراسم تودیع با مدیرکل قبلی سازمان- اقای سید رحیم مدنیان- و معارفه مدیر کل بعدی–آقای منوچهر براتی- مشخص بود.
فیلم جریان این معارفه موجود است و می تواند برای اهل تحقیق مأخذ مناسبی باشد که مسؤولان جدید آموزش و پرورش مسؤولان قدیمی را چگونه بدرقه می کنند.
به واقع جای شگفتی است که مسؤول جدید اداره کل آموزش و پرورش به جای تشکر و قدردانی از کارهای مثبت و سازنده ی مسؤولان قدیمی و قول جبران نقاط ضعف احتمالی، به نظر خود نقاط ضعفی را با بزرگنمایی بیش از حد مطرح کردند و برسر مسؤولان قبلی کوبیدند.
از جمله کسانی هم که در جلسه معارفه شرکت داشتند و سخنرانی کردند حجه الاسلام یوسف طباطبایی امام جمعه اصفهان بودند که ضمن انتقاد از وضع حجاب نامناسب دانش آموزان گفتند:
“کار به جایی رسیده است که مدرسه ها تعطیل شود، بهتر است تا با چنین وضعیتی به کارخود ادامه دهد!! ”
که البته جلسه متشنج شد و جمعی از همکاران که در جلسه حضور داشتند و به خصوص خواهران حاضر در جلسه برآشفتند و با منطق رسا، سخنان سخنران را محکوم کردند.
جلسه بسیار بدی بود، درشأن آموزش و پرورش نبود، رفتار و گفتار کسانی که آمده بودند تا آموزش و پرورش را تحویل بگیرند بسیار نامناسب بود.
در رژیم سابق در چنین جلسات همواره ذکر خوبی ها مطرح بود و بخصوص همه خود را مطیع و سرباز شخص اول مملکت می دانستند و جای افراد در صندلی های جدید مشخص می شد و همه به خدمات پیشینیان خود، ادامه می دادند. برای مثال یک مدیر کل در اصفهان پس از پایان یافتن دوره مأموریت خوددر صورتی که کارهای مثبت و برجسته ای انجام داده بود، پست بالاتری رادر وزارت خانه تحویل می گرفت.
یک مدیر کل جای خود را به مدیرکل دیگری می داد و خود به استان دیگری می رفت اگر خدماتش معمولی و عادی بود و مدیر کلی که کارنامه درخشانی نداشت در پست دیگری قرار می گرفت و در هر صورت از فعالیت باز نمی ماند و از میدان کارزار کنار نهاده نمی شد. و این بدعت و کار بسیار زشت و نامناسب در جمهوری اسلامی شکل گرفت که وقتی گروهی حاکم می شدند گروه قبلی را از میدان به در می کنند. باری مسؤولان جدیدی که در ناحیه تا منطقه قرار می گرفتند به همین ترتیب عمل می کرد البته در بین مدیران جدید استثنائاتی هم بود که به طور معتدل رفتار می کردند اما فکر غالب و شیوه ی کار به این صورت بود که مدیران قبلی باید بروند. و این مسئله که در اصفهان اتفاق افتاد در سطح کشور نیز عملی شد کمااینکه آقای رئیس جمهور تمام وزراء پیشین را به استثناء یکی دو نفر از کابینه مرخص کرد!!
باری در اصفهان تلاش کردند فعالیت های فوق برنامه قبلی و چراغهایی که در دوره قبل روشن شده بود خاموش نمایند.
برای مثال در زمان آقای سید رحیم مدنیان، دستورالعمل مربوط به فعالیت انجمن های علمی- آموزشی به بهترین شکل اجرا شد یعنی عده ای از دبیران و معلمان در رشته های گوناگون طبق این دستورالعمل می توانستند انجمن تشکیل دهند و به فعالیت های علمی- آموزشی بپردازند و به عنوان بازوی توانایی به یاری آموزش و پرورش بشتابند. انجمن ها یکی پس از دیگری تشکیل شد، هیأت مؤسس مجمع عمومی، تصویب اساسنامه و تلاش جهت صدور مجوز فعالیت های علمی- آموزشی به عمل آمد. هر یک از انجمن ها نسبت به شرایط و امکانات خود زمینه هایی را برای پیشبرد اهداف آموزشی و عملی ساختن اهداف اساسنامه به وجود آوردند.
سازمان آموزش و پرورش نیز برحسب نیاز یک ساختمان مستقل را، در اختیار مرکز انجمن ها قرار داد و مسؤولی را انتخاب و مرکز انجمن های علمی- آموزشی عملاً تشکیل شد. هرسال بودجه ویژه ای را در اختیار هریک از انجمن ها قرار می داد و کار انجمن ها رونق گرفت.
حرکت هایی می رفت تا نتایج درخشانی را به بار آورد که با روی کارآمدن مدیرکل جدید- آقای براتی- کارها از رونق افتاد.
چندی پس از روی کارآمدن ایشان جهت ادامه انتشار مجلات انجمن ها، نظیر- مجله های فرآیند( فیزیک)- گهر(شیمی) و فرنود (ریاضی) سر دبیران این سه مجله شاخص را در جلسه ای در اداره کل دعوت کردند و نظر اداره این بود که این سه نشریه در یک مجله چاپ شود و یک مجله شامل فیزیک، شیمی و ریاضی، منتشر شود که جلسه آن را مردود شمرد.
متأسفانه مجله پربار آموزه که حاصل تحقیقات جدید معلمان بود متوقف شد. انتشار کتاب ارزشمند آیین فرزانگی که همه ساله منتشر می شد و در بردارنده زندگی نامه معلمان برجسته استان بود و هدفش آموزش به دانشجویان تربیت معلم و معلمان جوان بود که نشان دهد، پای خود را جای پای چه کسانی قرار می دهند و شغل و حرفه معلمی را با کاری خُرد نشمرند و بدانند که قبل از ایشان دانشمندان، نویسندگان، شاعران، ریاضی دانان و مدیران با کفایت کلاس ها و مدارس را اداره و مدیریت می کردند. باری انتشار این کتاب بی بدیل نیز متوقف شد.
کمیته تحقیقات، واحد تحقیقات سازمان آموزش و پرورش که در دوره مدیریت آقای سید رحیم مدنیان بسیار فعال بود و همه ساله تعداد زیادی از معلمان در دوره های مختلف اعم از ابتدائی، راهنمایی، متوسطه برای موضوعات اعلام شده توسط وزارت آموزش و پرورش تحقیقات گسترده ای را به انجام می رساندند و علل اعلام ناکامی ها و موفقیت های آموزشی، تربیتی و فرهنگی را در تحقیقات خود کشف و در رساله هایی سازماندهی می کردند و تحویل می دادند که به وسیله تعدادی از معلمان علاقه مند را در سطوح مختلف در خط تحقیق و پژوهش قرار می داد که این چراغ نیز خاموش شد.
فرهنگیان اهل قلم،
به ابتگار مدیر کل، آقای سید رحیم مدنیان کمیته ای تشکیل شده بود و از فرهنگیانی که توانایی قلم به دست گرفتن و نوشتن داشتند اعم از مقاله، جزوه، کتاب و … دعوت شده بود تا آثار خود را به این کمیته ارسال نمایند و این کمیته این آثار را از دو دیدگاه متفاوت مورد مطالعه و بررسی قرار می داد.
گروه اول مطالب کتاب ها، مقالات و جزوه ها رااز نظر کمی و کیفی و میزان نیاز و تأثٍیر گذاری در ارتقاء علمی آموزش و پرورش ( معلم و دانش آموزان) بررسی می کرد و امتیاز می داد.
گروه دوم سایر جنبه های که باید چنین نو شته هایی داشته باشد مورد مطالعه و بررسی قرار می داد.
این آثار در صورت کسب حد نصاب و امتیازات لازم، مورد تقدیر قرار می گرفتند و حق الزحمه ای به نویسندگان جزوه ها و مقالات تعلق می گرفت و اما برای کتاب های مورد قبول، تعدادی از کتاب ها، از مؤلفان کتاب ها خریداری می شد.
تعدادی که خریداری می شد، تقریباً معادل هزینه چاپ کتاب بود و بدین ترتیب قیمت فروش آنچه برای مؤلف می ماند، حق الزحمه او به حساب می آمد.
ضمناً برای این که بودجه ای بر اداره کل تحمیل نشود، کتاب های خریداری شده در اختیار کتابخانه های مدارس قرار می گرفت که هر واحد آموزشی می توانست این کتاب ها را به تعداد مورد نیاز برای کتاب خانه یا علاقه مندان با تخفیف ویژه خریداری نماید.
با این ابتکار هم به تعداد فرهنگیان اهل قلم و نویسندگان مقالات اضافه می شد و هم کتاب خوانی به وسیله معلم و دانش آموز شتاب می گرفت.
در ضمن اعضای کمیته ها از میان فرهنگیان و مدرسان تربیت معلم و علاقه مندان به این امور انتخاب می شدند و این حرکت فرهنگی را با شوق و رغبت و بدون چشمداشت، انجام می دادند به خصوص مدیر کل هم برای این شخصیت احترام معنوی ویژه ای قائل بود.
این گونه آثار در هرسال در صورت موفقیت، جهت تشویق مؤلفان و فروش، در نمایشگاه ها در مرکز تحقیقات معلمان و سایر مراکز در معرض تماشای فرهنگیان و علاقه مندان قرار می گرفت و علاوه بر آن در یک جلسه باشکوه که در یک زمان مناسب، در آخر سال برگزار می شد، یکی از نویسندگان برجسته کشور– برای چند نوبت – استاد محمد علی اسلامی(ندوشن)- دعوت می شد و سخنرانی می کرد، از یک سو فرهنگیان اهل قلم را مورد تقدیر و تشویق و تقدیر قرار می گرفتند و از سوی دیگر آن نویسنده بزرگ مورد تجلیل قرار می گرفت و هدایائی نیز تقدیم می شد. این فعالیت فوق العاده اثر بخش نیز متوقف شد.

تمام حقوق این سایت برای © 2022 آئین فرزانگی. محفوظ است.
پشتيباني توسط سايت آئین فرزانگی